Nhiều Người Muốn Bán Khóa Học Online Nhưng Chưa Có Thương Hiệu Cá Nhân Sẵn Có
Không ít người tìm đến chúng tôi, hỏi cùng một chuyện: muốn bán khóa học online nhưng chưa có tên tuổi gì trong nghề. Họ có kiến thức thật, làm việc nhiều năm, chỉ chưa từng xây kênh hay gom người theo dõi. Cảm giác đó rất dễ hiểu. Nhìn quanh, ai bán khóa học tốt cũng có sẵn vài chục nghìn người quen mặt trên mạng xã hội.
Vấn đề không nằm ở chuyên môn. Một kế toán viên mười năm kinh nghiệm hoàn toàn đủ sức dạy người khác làm sổ sách. Cái thiếu là độ nhận diện, tức là mức độ người lạ nhớ và tin một cái tên trước khi bỏ tiền ra học. Thiếu độ nhận diện khiến việc mời chào buổi học đầu tiên khó hơn hẳn, dù nội dung có tốt đến đâu.
Cái Giá Của Việc Chờ Đủ Điều Kiện Mới Bắt Đầu
Nhiều người vì vậy chọn cách trì hoãn. Họ nghĩ cứ xây kênh trước, có vài nghìn lượt theo dõi rồi mới tính chuyện bán khóa học. Theo những gì chúng tôi thấy, cách nghĩ này thường khiến dự án nằm im cả năm. Không có bước nào được thêm vào, dù người đó vẫn rất muốn làm.
Một học viên của chúng tôi từng lên kế hoạch quay hẳn hai mươi video trước khi mở bán. Sau bốn tháng, video vẫn chưa quay xong vì luôn thấy chưa đủ tốt. Trong khi đó, một người khác chỉ ghi một video mười phút bằng điện thoại, và bán được ngay buổi đầu tiên.
Sai lầm phổ biến nhất chúng tôi gặp là im lặng quá lâu ở giai đoạn chuẩn bị. Có người dành sáu tháng chỉ để làm slide bài giảng. Trong khi đó, họ chưa từng đăng một dòng nào để thử xem có ai quan tâm chủ đề đó không. Kiểm tra nhu cầu trước khi làm sản phẩm hoàn chỉnh luôn rẻ hơn làm xong rồi mới biết không ai mua.
Mẹo chúng tôi hay đưa ra: đừng gọi đó là “khóa học” ngay từ đầu. Cứ gọi là một buổi chia sẻ nhỏ, giá tượng trưng, dành cho một nhóm ít người. Cách gọi nhẹ nhàng này giảm áp lực phải hoàn hảo. Nó vẫn cho bạn dữ liệu thật, biết ngay có ai sẵn sàng trả tiền hay không.
Cách Bắt Đầu Khi Chưa Có Thương Hiệu Cá Nhân
Cách chúng tôi thường gợi ý là bắt đầu từ nội dung trước, thương hiệu tính sau. Hai việc cần làm song song. Một là chứng minh năng lực qua nội dung thật. Hai là mượn nền tảng đã có sẵn người xem, thay vì tự gầy dựng từ số không.
Nội Dung Trước, Danh Tiếng Tính Sau
Viết một bài đúng vấn đề học viên đang gặp. Quay một video ngắn giải thích một thao tác cụ thể. Những thứ nhỏ này chứng minh năng lực tốt hơn lời giới thiệu hoa mỹ. Người xem không cần biết bạn là ai, họ chỉ cần thấy bạn làm được việc.
Trước khi viết, nên dành thời gian làm nghiên cứu từ khóa để biết học viên tiềm năng đang gõ gì trên Google. Một kế toán viên muốn dạy làm sổ sách có thể thấy điều này rõ. Nhiều người tìm “cách làm báo cáo thuế hộ kinh doanh” hơn là tìm tên của chính họ. Viết đúng câu hỏi đó, bài sẽ có người đọc dù chưa ai biết mặt tác giả.
Nội dung không nhất thiết phải là bài viết dài hay video công phu. Một đoạn ghi âm ngắn giải đáp một câu hỏi hay gặp, đăng lên nhóm cộng đồng, đôi khi hiệu quả hơn hẳn. Quan trọng là đúng lúc, đúng câu hỏi người đọc đang cần.
Một mẹo nhỏ chúng tôi hay dặn học viên: viết tiêu đề như một câu hỏi thật, đừng viết như một khái niệm chung chung. “Vì sao báo cáo thuế hộ kinh doanh hay bị trả lại” thu hút hơn nhiều so với “Kiến thức về báo cáo thuế”. Người đọc tìm câu trả lời cho vấn đề của họ, không tìm định nghĩa.
Mượn Nền Tảng Đã Có Sẵn Người Dùng
Song song với nội dung, nên chọn nền tảng có sẵn lượng người dùng thay vì tự xây từ đầu. Vài lựa chọn quen thuộc mà chúng tôi thấy học viên áp dụng hiệu quả:
- Sàn khóa học có sẵn traffic tìm kiếm, phù hợp người chưa có kênh riêng.
- Nhóm cộng đồng đúng ngành trên mạng xã hội, nơi học viên tiềm năng đang hỏi nhau mỗi ngày.
- Kênh video ngắn, dễ tiếp cận người mới hơn một bài viết dài.
Với kênh video, chúng tôi từng hướng dẫn cách tạo kênh YouTube kiếm tiền cho người mới bắt đầu. Nhiều nguyên tắc ở đó áp dụng thẳng vào việc quảng bá khóa học. Đăng đều, giải quyết một vấn đề nhỏ mỗi video, và để đường dẫn học tiếp trong phần mô tả.
Có một nhóm học viên muốn chủ động hơn, không phụ thuộc thuật toán của bên thứ ba. Với nhóm này, dựng riêng một trang giới thiệu khóa học là hướng đáng cân nhắc. Ai thuộc nhóm đó có thể tìm hiểu thêm dịch vụ thiết kế website bán hàng. Đây là cách có nơi trình bày khóa học bài bản, tự chốt học viên mà không lệ thuộc nền tảng nào.
Sai lầm hay gặp ở bước này là dàn trải cùng lúc quá nhiều kênh. Vừa viết blog, vừa quay video, vừa chạy nhóm cộng đồng cùng lúc — làm nửa vời cả ba. Thường thua xa việc làm trọn vẹn một kênh. Chúng tôi khuyên chọn một nền tảng chính trong ba tháng đầu, các kênh khác chỉ nên chia sẻ lại.
Xây Dựng Uy Tín Dần Qua Từng Khóa Học Đầu Tiên
Khóa học đầu tiên gần như không bao giờ hoàn hảo, và điều đó bình thường. Quan trọng hơn là sau buổi học, bạn có xin được vài dòng nhận xét thật từ học viên hay không. Một câu nói tự nhiên như “học xong làm được ngay” có giá trị hơn nhiều lời quảng cáo hoa mỹ. Nhất là loại bạn tự viết ra.
Nhiều người sợ khóa đầu tiên không hoàn hảo nên trì hoãn mãi việc ra mắt. Nhưng học viên tham gia khóa đầu thường đã biết trước đây là bản thử nghiệm. Họ khoan dung hơn nhiều so với tưởng tượng của người dạy.
Giữ Đều Chất Lượng Để Uy Tín Không Rơi Rụng
Chúng tôi từng làm việc với một bạn dạy thiết kế đồ họa, khóa đầu tiên chỉ có bốn học viên. Bạn ấy xin phép quay lại một đoạn video ngắn, ghi lại cảm nhận thật của một học viên, rồi đăng lên trang cá nhân. Khóa thứ hai bán được gấp ba, dù chưa có thêm tên tuổi gì.
Đó gọi là bằng chứng xã hội, tức là những gì người khác nói về bạn, thay vì bạn tự nói về mình. Người lạ tin lời một học viên cũ nhanh hơn tin lời quảng cáo. Vì họ biết học viên không có lý do gì phải nói dối.
Định Giá Và Cách Đón Nhận Phản Hồi Chưa Tốt
Về giá, nhiều người mới hay phân vân nên đặt cao để có uy tín hay đặt thấp để dễ bán. Không có công thức chung cho việc này. Nếu chưa chắc mức nào phù hợp với khóa học đầu tiên, có thể tham khảo thêm cách định giá khóa học online hợp lý. Tránh định giá quá thấp khiến học viên nghi ngờ chất lượng. Cũng đừng đặt quá cao khiến không ai dám thử.
Sai lầm dễ mắc nhất ở giai đoạn này là dồn hết tâm sức cho khóa đầu. Đến khóa thứ ba, nhiều người làm qua loa vì đã có vài học viên quen. Uy tín xây chậm nhưng mất rất nhanh, chỉ một khóa sơ sài cũng đủ làm mất lòng tin đang có.
Nếu có học viên phản hồi chưa hài lòng, đừng giấu đi hay tranh cãi lại. Hỏi thêm một câu “phần nào bạn thấy chưa ổn”, rồi sửa thật ở khóa sau. Người ngoài nhìn vào cách bạn xử lý phản hồi xấu, không chỉ nhìn vào lời khen.
Một cách chúng tôi thấy hiệu quả là xin đánh giá ngay lúc học viên còn hào hứng. Tức là ngay sau buổi học cuối, đừng đợi một tuần sau mới nhắn tin hỏi. Cảm xúc nguội đi rất nhanh, và lời nhận xét viết muộn thường ngắn gọn, thiếu chi tiết hơn hẳn.
Bắt Đầu Ngay, Đừng Đợi Có Thương Hiệu Rồi Mới Làm
Nếu phải chọn một việc để làm ngay hôm nay, chúng tôi sẽ chọn viết một bài hoặc quay một video. Video hay bài viết đó nên giải quyết đúng một vấn đề nhỏ trong lĩnh vực bạn giỏi nhất. Đừng chờ có vài nghìn người theo dõi rồi mới bắt đầu bán khóa học. Thời điểm đó có thể không bao giờ đến, nếu bạn cứ trì hoãn mãi.
Thương hiệu cá nhân tự hình thành từ những khóa học đầu tiên làm tử tế, từ vài lời nhận xét thật của học viên. Chờ đủ điều kiện rồi mới dám thử chỉ khiến bạn giậm chân tại chỗ. Nếu bạn đang tìm thêm hướng kiếm tiền số khác ngoài bán khóa học, đây cũng là hành trình đáng thử. Chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ trong những bài sau.