Chọn thiết bị mạng wifi cho văn phòng nhiều tầng chưa bao giờ đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ. Chúng tôi từng nghe một anh IT admin kể chuyện: tầng ba sóng đầy vạch, nhưng tầng năm lại rớt mạng liên tục suốt buổi họp. Có công ty đặt router ngay giữa sảnh tầng trệt, nghĩ vậy là đủ phủ hết ba tầng lầu phía trên. Kết quả là nhân viên kỹ thuật họp online cứ giật hình, gọi video với khách hàng thì đứng máy giữa chừng. Bài này chúng tôi kể lại đúng những gì đã tư vấn thực tế cho khách, không phải lý thuyết chép trên mạng.
Văn phòng công ty công nghệ nhiều tầng thường gặp tình trạng sóng wifi yếu, chập chờn ở một số khu vực
Sóng wifi không đi xuyên tường dễ dàng như nhiều người tưởng. Một sàn bê tông cốt thép dày khoảng 15-20 cm có thể làm giảm cường độ tín hiệu tới 10-15 dB mỗi lần xuyên qua. Nói dễ hiểu, cứ mỗi tầng sóng phải băng qua, tốc độ mạng lại yếu đi một bậc. Văn phòng ba, bốn tầng mà chỉ đặt một router ở tầng trệt thì tầng trên cùng gần như hết sóng, mở web cũng không tải nổi.
Với dân công nghệ, mạng chập chờn không chỉ gây khó chịu nhất thời. Một buổi deploy code bị rớt kết nối giữa chừng có thể khiến cả team mất nửa ngày dựng lại môi trường làm việc. Cuộc họp video với đối tác nước ngoài mà hình cứ đứng lại cũng vậy, âm thanh trễ vài giây, để lại ấn tượng không chuyên nghiệp chút nào. Chúng tôi từng tư vấn cho một công ty phần mềm ở Quận 7. Riêng phòng dev tầng bốn phải xin kéo cáp mạng riêng. Lý do đơn giản: wifi lúc nào cũng rớt vào giờ cao điểm buổi sáng.
Cái giá thật của những lần rớt mạng giữa giờ làm
Tính ra, mỗi lần rớt mạng và kết nối lại tốn trung bình 5-10 phút. Đó là chưa kể thời gian lấy lại mạch làm việc. Một phòng mười người mà ngày nào cũng rớt vài lần, cộng dồn cả tháng là con số giờ công không nhỏ. Đây là lý do chúng tôi luôn khuyên khách hàng tính chi phí thiết bị mạng như một khoản đầu tư. Nó không phải chi phí phát sinh kiểu có cũng được, không có cũng được.
Chuyện này không chỉ dừng ở tốc độ mạng. Khi đường truyền không ổn định, các công cụ số hóa khác trong công ty cũng khó phát huy hết công dụng. Kể cả hạ tầng công nghệ cho từng phòng ban mà nhiều doanh nghiệp đang đầu tư song song cũng chịu ảnh hưởng. Vì vậy, việc đầu tiên chúng tôi luôn khuyên khách hàng là giải quyết dứt điểm bài toán phủ sóng. Sau đó mới tính đến chuyện nâng cấp phần mềm hay công cụ làm việc khác.
Những tiêu chí chọn thiết bị mạng wifi cho văn phòng nhiều tầng
Wifi mesh là gì và vì sao hợp với nhà nhiều tầng
Giải pháp phổ biến nhất hiện nay là hệ thống wifi mesh. Hiểu đơn giản, mesh là nhiều điểm phát sóng nhỏ, gọi là node. Các node phối hợp với nhau, tự động chuyển tiếp tín hiệu qua lại. Máy tính hay điện thoại di chuyển từ tầng hai lên tầng ba mà không bị rớt mạng, vì thiết bị tự bắt sóng từ node gần nhất. Khác với router thường chỉ có một điểm phát, mesh phù hợp cho tòa nhà nhiều tầng, nhiều vách ngăn.
Băng thông cũng là yếu tố phải tính kỹ. Băng thông, hiểu đơn giản, là lượng dữ liệu mạng có thể tải cùng lúc, đo bằng Mbps. Văn phòng khoảng 30 nhân sự dùng đồng thời email, họp video, upload file lên cloud, nên chọn gói internet tối thiểu 200-300 Mbps cho cả tòa nhà. Thêm vào đó, nên chọn thiết bị hỗ trợ chuẩn wifi 6, vì chuẩn này xử lý tốt hơn khi nhiều thiết bị kết nối cùng lúc. Wifi 5 đời cũ thì hay nghẽn khi phòng họp đông người cùng bật laptop.
Nên chọn mesh, AP doanh nghiệp hay chỉ cần kích sóng
- Bộ wifi mesh phổ thông (2-3 node): phù hợp văn phòng 2-3 tầng, dưới 40 người, ngân sách vừa phải. Giá tham khảo 3-6 triệu đồng một bộ, dễ tự lắp. Backhaul không dây giữa các node có thể làm giảm một nửa tốc độ nếu tường quá dày.
- Hệ AP chuyên dụng doanh nghiệp (Ubiquiti, Aruba, TP-Link Omada…): phù hợp tòa nhà từ 4 tầng trở lên, trên 50 nhân sự, cần quản lý tập trung. Mỗi AP khoảng 2-4 triệu đồng, cần đi dây mạng và switch PoE riêng, đổi lại ổn định và dễ mở rộng về sau.
- Range extender (bộ kích sóng): giải pháp tạm thời cho ngân sách rất hạn chế. Rẻ nhất nhưng tốc độ giảm mạnh, chúng tôi không khuyên dùng lâu dài cho văn phòng làm việc thật sự.
Một điều nhiều công ty hay bỏ sót là phần dây xương sống nối các node hoặc AP với nhau. Nếu chỉ dựa vào backhaul không dây, sóng wifi các tầng trên sẽ yếu dần theo từng tầng. Chúng tôi khuyên nên kéo cáp mạng chuẩn Cat6 nối các điểm phát qua switch PoE – loại switch vừa truyền dữ liệu vừa cấp nguồn điện qua dây mạng, nhờ vậy khỏi cần cắm điện riêng cho từng AP. Cách làm này gần giống nguyên tắc khi xây hạ tầng server ổn định cho ứng dụng nội bộ: nền móng chắc thì phần ngọn mới chạy mượt.
Tính đủ số lượng thiết bị cho từng tầng
Về số lượng thiết bị, chúng tôi thường tính một AP doanh nghiệp phủ tốt khoảng 150-200 m² trong không gian mở, ít vách ngăn. Văn phòng có nhiều phòng họp kín, vách thạch cao hay kính cường lực thì nên giảm xuống còn khoảng 100-120 m² mỗi AP, vì vật liệu này cản sóng khá nhiều. Một tòa bốn tầng, mỗi tầng 300 m² có vài phòng họp kín, thường cần khoảng 2-3 AP mỗi tầng mới đủ phủ đều, không còn điểm chết.
Ngoài ra, nên ưu tiên dòng thiết bị có phần mềm quản lý tập trung qua app hoặc web. Nó giống một bảng điều khiển, xem được tất cả AP trên mọi tầng cùng lúc – khi tầng nào rớt sóng, đội IT nhìn vào là biết ngay, không phải chạy lên từng tầng kiểm tra thủ công. Tính năng này ban đầu nghe có vẻ chỉ tiện lợi, nhưng với tòa nhà năm, sáu tầng, nó tiết kiệm thời gian xử lý sự cố rất nhiều.
Lắp đặt hệ thống mạng cho văn phòng nhiều tầng: những chỗ dễ sai mà chúng tôi hay gặp
Khảo sát trước khi lắp, bước mà nhiều công ty bỏ qua
Trước khi lắp bất kỳ thiết bị nào, chúng tôi luôn đi khảo sát thực tế từng tầng. Bước này gọi là site survey – nói đơn giản, đó là đo cường độ sóng ở nhiều điểm trong tòa nhà, trước khi quyết định đặt AP ở đâu. Có công ty tưởng đặt AP giữa hành lang là hợp lý, nhưng hành lang đó lại có tủ điện kim loại lớn, chắn gần hết tín hiệu sang hai bên. Khảo sát kỹ giúp tránh những điểm chết như vậy ngay từ đầu, đỡ phải tháo lắp lại về sau.
Vài lỗi lắp đặt mà chúng tôi gặp đi gặp lại nhiều lần:
- Đặt AP trong tủ kỹ thuật bằng kim loại, sóng gần như bị chặn hoàn toàn phía ngoài tủ.
- Để AP quá gần lò vi sóng hoặc khu vực gần thang máy, tín hiệu bị nhiễu chập chờn theo giờ.
- Dùng chung một dải mạng cho toàn bộ nhân viên, không tách riêng khách và nội bộ, dễ nghẽn băng thông giờ cao điểm.
Chia băng thông và giữ mạng nội bộ an toàn
Cách xử lý mà phần lớn công ty áp dụng là chia mạng thành nhiều dải riêng. Phòng kỹ thuật deploy code cần ưu tiên băng thông cao, còn mạng khách ghé thăm thì giới hạn tốc độ thấp hơn. Kỹ thuật này gọi là QoS, tức là ưu tiên lưu lượng cho nhóm công việc quan trọng trước. Giờ cao điểm buổi sáng, cả công ty cùng đăng nhập, cùng đồng bộ email – nếu không chia ưu tiên thì ai cũng chậm như nhau.
Bảo mật cũng là phần hay bị bỏ quên khi lắp đặt vội. Chúng tôi luôn khuyên tách riêng một SSID, tức tên mạng wifi, dành cho khách đến làm việc. SSID này cách ly hoàn toàn với mạng nội bộ chứa dữ liệu công ty. Mật khẩu wifi khách nên đổi định kỳ vài tháng một lần. Mạng nội bộ thì nên bật thêm xác thực theo tài khoản nhân viên. Đừng dùng chung một mật khẩu cho cả trăm người suốt nhiều năm không đổi.
Mẹo tiết kiệm khi thi công đường dây
Một mẹo nhỏ mà chúng tôi hay áp dụng: khi đi dây mạng cho từng tầng, nên đi kèm luôn đường dây cho hệ thống khác, ví dụ như hệ thống camera giám sát cho văn phòng nhiều tầng. Làm một lần cho cả hai hệ thống đỡ tốn công thợ đi lại, cũng đỡ phải đục tường thêm lần nữa về sau. Chi phí đi dây thường tính theo mét, dao động 15.000-25.000 đồng một mét tùy độ phức tạp. Gộp chung hạng mục thi công sẽ tiết kiệm hơn làm riêng lẻ.
Chọn đúng thiết bị, mạng sẽ ổn định đến từng tầng
Sau nhiều lần tư vấn thực tế, chúng tôi nhận ra một điều đơn giản: đừng tiếc vài buổi khảo sát trước khi mua thiết bị. Một hệ thống wifi mesh tốt, đi kèm cáp mạng xương sống đàng hoàng, thường giải quyết dứt điểm chuyện sóng yếu, cả tòa nhà nhiều tầng sẽ hết cảnh chỗ mạnh chỗ yếu. Thay vì cứ mua thêm range extender rồi vẫn chập chờn, hãy bỏ tiền đúng chỗ ngay từ đầu – về lâu dài, cách này đỡ tốn kém hơn nhiều.
Mạng ổn định cũng là nền cho nhiều việc khác của công ty. Nhiều khách hàng sau khi xong phần wifi văn phòng, quay sang hỏi chúng tôi về việc mở rộng kinh doanh online. Lý do là nhân sự giờ đã làm việc mượt mà hơn hẳn. Nếu công ty bạn đang có ý định làm web bán hàng online, đây cũng là lúc hợp lý để đầu tư song song. Hạ tầng mạng trong nhà ổn thì việc vận hành gian hàng, chăm sóc khách qua website cũng trơn tru hơn nhiều.