Hướng dẫn kinh doanh online và kiếm tiền số là chủ đề chúng tôi nhận được nhiều câu hỏi nhất. Gần như tuần nào cũng có bạn nhắn tin hỏi nên bắt đầu từ đâu. Có người băn khoăn cần bao nhiêu vốn. Có người lại lo mình sẽ nản giữa chừng. Trong bài này, chúng tôi chia sẻ lộ trình mà đội ngũ đã đúc kết sau nhiều năm theo dõi thị trường. Đây không phải công thức làm giàu nhanh. Đây là những bước đi thực tế, phù hợp với người mới và bạn có thể bắt tay làm ngay hôm nay.
Vì sao kinh doanh online và kiếm tiền số được nhiều người quan tâm?
Vài năm trở lại đây, chúng tôi thấy ngày càng nhiều người xem kinh doanh online như một lối đi mới. Lý do khá dễ hiểu. Chi phí mở cửa hàng online thấp hơn rất nhiều so với thuê mặt bằng. Bạn không cần bỏ ra hàng trăm triệu để bắt đầu. Chỉ cần một chiếc điện thoại, kết nối internet và một sản phẩm phù hợp là đã có thể thử nghiệm ý tưởng của mình.
Chúng tôi từng đồng hành cùng chị Lan, một khách hàng của bên mình. Chị chuyển từ công việc văn phòng sang bán mỹ phẩm online. Ban đầu chị chỉ có một trang Facebook cá nhân và vài chục sản phẩm mẫu. Sau tám tháng, đơn hàng đã đều đặn mỗi ngày. Chị quyết định nghỉ việc để dồn thời gian cho cửa hàng. Câu chuyện của chị không phải cá biệt. Chúng tôi đã gặp nhiều trường hợp tương tự khi tư vấn cho khách hàng.
Tuy vậy, kiếm tiền số không hề dễ. Người mới thường bỏ cuộc trong ba tháng đầu, phần lớn vì thiếu định hướng rõ ràng. Đó cũng là lý do chúng tôi viết bài này. Bạn sẽ có một lộ trình cụ thể, thay vì phải mò mẫm một mình và tốn thời gian thử sai.
Chọn mô hình kinh doanh online phù hợp với bạn
Trước khi bắt tay vào làm, chúng tôi luôn khuyên khách hàng dừng lại và chọn mô hình trước. Có bốn hướng phổ biến mà người mới hay cân nhắc.
- Bán hàng online: mô hình quen thuộc nhất, hợp nếu bạn có sản phẩm riêng hoặc nguồn hàng ổn định. Bạn có thể bán qua Facebook, sàn thương mại điện tử hoặc website riêng.
- Affiliate marketing: giới thiệu sản phẩm của người khác và nhận hoa hồng khi có đơn. Mô hình này phù hợp nếu bạn đã có kênh nội dung như blog, YouTube hay TikTok.
- Dịch vụ freelance: nếu bạn giỏi viết content, thiết kế, dịch thuật hay lập trình, bạn có thể nhận việc online với vốn gần như bằng không.
- Kinh doanh nội dung số: gồm khóa học online, ebook hay kênh YouTube kiếm tiền từ quảng cáo. Cần thời gian xây dựng lâu hơn, nhưng lợi nhuận thường bền vững về sau.
Chúng tôi không khuyên bạn ôm đồm cả bốn hướng cùng lúc. Hãy chọn một mô hình gần với thế mạnh sẵn có. Nếu bạn thích viết và hiểu sâu một lĩnh vực, nội dung số hoặc affiliate sẽ dễ bắt đầu hơn. Nếu bạn đã có nguồn hàng hoặc quan hệ với nhà cung cấp, bán hàng online là lựa chọn tự nhiên nhất. Một điểm chúng tôi hay nhắc là đừng chọn theo xu hướng đang nóng. Hãy chọn thứ bạn đủ kiên nhẫn làm trong ít nhất một năm.
Xây nền tảng bằng website và kênh bán hàng đáng tin cậy
Nhiều người mới nghĩ chỉ cần một trang Facebook là đủ. Ở giai đoạn đầu, điều đó đúng. Nhưng khi đơn hàng tăng, chỉ dựa vào mạng xã hội sẽ khó giữ chân khách lâu dài. Khách hàng ngày nay thường tìm hiểu thương hiệu qua website trước khi quyết định mua.
Một website được đầu tư đúng cách giúp bạn chuyên nghiệp hơn trong mắt khách. Nó cũng giúp bạn chủ động dữ liệu khách hàng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuật toán. Chúng tôi từng gặp không ít trường hợp tài khoản bị khóa đột ngột, kéo theo cả đơn hàng lẫn khách quen biến mất. Có một website riêng sẽ giảm đáng kể rủi ro này.
Khi làm website, đừng chỉ chăm chút giao diện đẹp. Trải nghiệm người dùng mới là thứ quyết định khách ở lại hay rời đi chỉ sau vài giây. Chúng tôi đã viết khá kỹ về lý do nên thiết kế website chuẩn UX/UI, bạn có thể đọc thêm để tránh những lỗi thường gặp.
Ngoài giao diện, tốc độ tải trang và hiển thị tốt trên điện thoại cũng rất quan trọng. Phần lớn khách Việt hiện mua sắm qua điện thoại. Nếu trang tải chậm hoặc khó thao tác trên màn hình nhỏ, bạn có thể mất khách ngay từ bước đầu tiên.
Tìm nguồn hàng và kiểm soát chi phí đầu vào
Với mô hình bán hàng, nguồn hàng quyết định biên lợi nhuận. Chúng tôi từng làm việc với nhiều chủ shop nhỏ, và sai lầm phổ biến nhất là chọn nguồn hàng theo cảm tính, không so sánh giá giữa các nhà cung cấp.
Trước khi đặt số lượng lớn, hãy đặt thử vài đơn nhỏ để kiểm tra chất lượng thực tế. Đừng chỉ tin hình ảnh trên catalogue. Có nhà cung cấp gửi hàng mẫu rất đẹp, nhưng hàng đại trà lại khác xa. Kiểm tra kỹ ở bước này giúp bạn tránh mất tiền oan và giữ được uy tín với khách của mình.
Chi phí vận chuyển, thuế nhập khẩu (nếu có) và phí đóng gói cần được tính trước khi định giá bán. Nhiều người mới chỉ cộng giá gốc với một khoản lời mong muốn, quên mất các chi phí ẩn như phí sàn, phí quảng cáo cho đơn đầu tiên. Kết quả là bán được hàng nhưng cuối tháng tính lại vẫn lỗ. Đây là sai lầm chúng tôi thấy lặp lại rất nhiều.
Kéo khách bằng SEO và nội dung chất lượng
Có sản phẩm tốt và website đẹp vẫn chưa đủ. Nếu không ai tìm thấy bạn, mọi nỗ lực trước đó sẽ đi vào im lặng. Đây là lúc SEO phát huy vai trò.
SEO, hiểu đơn giản, là quá trình giúp website xuất hiện ở vị trí cao hơn trên kết quả tìm kiếm Google. Khi khách gõ từ khóa liên quan đến sản phẩm bạn bán, website cần nằm ở những trang đầu. Nếu bạn nằm ở trang ba trở đi, gần như không ai bấm vào.
Chúng tôi thường gặp những bạn hiểu sai về SEO, cho rằng chỉ cần nhồi từ khóa vào bài là đủ. Google hiện nay thông minh hơn nhiều. Nội dung hữu ích, viết cho người đọc thật, luôn được đánh giá cao hơn nội dung nhồi nhét gượng ép. Hãy nghĩ xem khách của bạn thực sự muốn biết điều gì, rồi trả lời điều đó thật rõ ràng.
Một yếu tố khác ảnh hưởng lớn đến thứ hạng là backlink, tức các liên kết trỏ về website của bạn từ trang khác. Chúng tôi có bài hướng dẫn chi tiết về cách sử dụng backlink trong SEO hiệu quả. Nếu muốn website lên hạng nhanh và bền hơn, bạn nên đọc qua.
Bên cạnh SEO, đừng bỏ qua mạng xã hội. Đây vẫn là kênh cho đơn hàng nhanh nhất khi website chưa có thứ hạng tốt. Chúng tôi thường khuyên khách chạy song song cả hai: SEO lo mục tiêu dài hạn, mạng xã hội lo doanh số ngắn hạn.
Ứng dụng công nghệ và AI để vận hành nhẹ nhàng hơn
Kinh doanh online không chỉ có bán hàng và marketing. Phần vận hành phía sau, như trả lời tin nhắn, xử lý đơn, chăm sóc sau bán, cũng ngốn rất nhiều thời gian của người mới. Một mình bạn có thể làm được, nhưng sẽ rất mệt.
Chúng tôi nhận thấy nhiều chủ shop nhỏ đã bắt đầu dùng công cụ AI để giảm bớt việc lặp lại. Chatbot có thể trả lời các câu hỏi thường gặp ngay cả lúc nửa đêm, khi bạn đang ngủ. Nhờ vậy, bạn không bỏ lỡ khách tiềm năng chỉ vì phản hồi chậm.
Chúng tôi đã tổng hợp khá kỹ về ứng dụng AI cho chăm sóc khách hàng. Bạn có thể tham khảo để chọn công cụ hợp với quy mô hiện tại, thay vì đầu tư dàn trải ngay từ đầu.
Với ngân sách còn hạn chế, hãy ưu tiên công cụ miễn phí hoặc có gói dùng thử. Đừng vội mua phần mềm đắt tiền khi chưa chắc mô hình của mình đứng vững. Công nghệ nên là trợ thủ, không nên trở thành gánh nặng chi phí ngay từ tháng đầu.
Quản lý dòng tiền và giữ động lực lâu dài
Một lý do khiến người mới bỏ cuộc sớm không nằm ở thiếu ý tưởng. Thường thì họ hết tiền trước khi kịp có lãi. Chúng tôi luôn nhắc khách tách riêng tiền vốn kinh doanh và tiền sinh hoạt cá nhân ngay từ ngày đầu.
Nhiều bạn dùng chung một tài khoản cho cả hai, nên không biết mình đang lãi hay lỗ. Chúng tôi khuyên ghi chép đơn giản mỗi ngày: doanh thu, chi phí nhập hàng, chi phí quảng cáo và phần lợi nhuận còn lại. Một file Excel cơ bản là đủ cho giai đoạn đầu.
Động lực cũng quan trọng không kém. Ba tháng đầu thường khó khăn nhất, khi đơn còn thưa. Bạn dễ so sánh mình với những người đã thành công và thấy nản. Chúng tôi từng chứng kiến nhiều bạn bỏ cuộc đúng lúc sắp có kết quả, chỉ vì không chịu nổi giai đoạn chờ đợi.
Lời khuyên của chúng tôi là đặt mục tiêu nhỏ, đo được theo từng tuần. Đừng kỳ vọng thành công lớn ngay tháng đầu. Mỗi đơn hàng đầu tiên, mỗi khách quay lại mua lần hai đều là tín hiệu tốt, đáng để bạn ghi nhận và tiếp tục.
Lời kết
Kiếm tiền online cho người mới không có công thức chung cho tất cả. Nhưng chúng tôi tin rằng nếu chọn đúng mô hình, đầu tư nghiêm túc vào website, kiên trì với SEO và quản lý dòng tiền chặt chẽ, con đường này hoàn toàn khả thi. Chúng tôi đã đồng hành cùng nhiều khách hàng từ những bước chập chững đầu tiên đến khi có thu nhập ổn định. Hy vọng bài hướng dẫn này giúp bạn có định hướng rõ ràng hơn để bắt đầu hành trình của riêng mình.